Geçen yazıda Homo sapiens dedelerimizin bir kaya arkasında fısıldaşarak dünyayı nasıl fethettiğini konuşmuştuk. Hani “Ağzı laf yapan yaşar” devri var ya, işte o devir Roma İmparatorluğu’nda tavan yaptı!

​Ama bir farkla: Romalılar baktı ki laf uçup gidiyor, gıybeti kalıcı kılmaya karar verdiler. Nasıl mı? Duvarlara kazıyarak!

​İtalya’daki o meşhur Pompeii antik kentini bilirsiniz. MS 79’da Vezüv Yanardağı patlayınca şehir küller altında kaldı ve zaman adeta dondu. Arkeologlar yüzlerce yıl sonra o külleri kazıp duvarları bir okudular ki... Ne görsünler? Günümüzün sosyal medya akışları, fotoğraf altı yorumları ve mahalle dedikoduları birebir o taş duvarlara kazınmış!

​Sırf “Aman tarihin tozlu sayfaları” deyip geçmeyin; insanoğlunun çene potansiyelinin MÖ 1. yüzyılda geldiği noktaya bir bakın:

• ​Tarihin İlk “Görüldü” Şikayeti: Bir duvar yazısında adamın biri tam olarak şunu kazımış: “Murtis, sen harika birisin. Beni birazcık seviyorsan lütfen cevap ver.” Yahu be adam! Ne mesaj kutusu var ne bildirim... Kısa yoldan derdini anlatmak için sokağın ortasındaki duvara rezil olmayı göze almışsın. Kızın mahalledeki karizması ne oldu şimdi?
• ​Gözünü Yağ Bürümüş Müşteri (Tarihin İlk İşletme Yorumu): Yerel bir tavernada aynen şu not duruyor: “Sucu, bize şarap yerine su sattın. Umarım suyun da şarabın da kurur!” İşte gerçek bir esnaf hilesi ve anında gelen müşteri tepkisi! Yıllar geçmiş ama kazıklanan müşterinin bedduası hiç değişmemiş.
• ​“Profilime Patron Yazdım” Havası: Biri çıkmış devasa harflerle duvara şunu yazmış: “İsteyen istediğini yazsın, bu şehirde en büyük ve en yetenekli benim.” Al işte! İnternette bio kısmına iddialı Unvanlar yazıp gezen tiplerin Antik Roma şubesi.
• ​Ve En Efsane Sosyal Medya Eleştirmeni: Biri de çıkıp tüm bu duvar yazılarını, o dönemin boş muhabbetini görünce halimize acımış olacak ki şu şaheseri kazımış: “Ey duvar! Bu kadar insanın saçmalığına dayandığın ve henüz yıkılmadığın için sana hayranım!”

​Yani anlayacağınız dostlar; biz bugün elimizde akıllı telefonlarla “Herkes ekran delisi oldu, millet birbirinin arkasından konuşuyor” diye dertleniyoruz ama atalarımız 2000 yıl önce eline keskiyi alıp mahallenin dedikodusunu duvara kazıyordu.

​Teknoloji değişiyor, araçlar değişiyor ama insanoğlunun o “Gıybet yapayım, iz bırakayım, iki lafın belini kırayım” arzusu asla değişmiyor.

​Bir sonraki yazıda, piramit inşaatında arpa ve birası geciktiği için tarihin ilk grevini yapan ve “Pazartesi sendromunu” icat eden Antik Mısır işçilerine uzanacağız.

​Bir diğer yazıya kadar sağlıcakla kalın! 🦋